دارد يا نه ؟ مجتهدين را در اين خلاف است . [ 1 ] و اگر يكى از ايشان ديوانه شود خيار ساقط نمىشود بلكه ولىّ ايشان را با صرفه و غبطه اختيار فسخ هست . چهارم آنكه : چيزى كه خريد و فروخت برآن واقع مىشود يكى از آن يازده كس نباشدكه برمشترى آزاد مىشود ، چه اگر يكى از آن يازده‌كس باشد اختيارفسخ ندارد . [ 2 ] و خريدن غلام نفس خود را به مذهب بعضى از مجتهدين كه جايز داشته‌اند اختيار فسخ ندارد . و همچنين بعضى از مجتهدين گفته‌اند كه : اگر پدرِ طفل چيزى از مال خود به‌جهت فرزند صغير خود [ 3 ] بخرد خيار [ 4 ] مجلس ندارد « 1 » . دوم : خيار حيوان يعنى مشترىِ حيوان را اختيار فسخ هست از وقت بيع تا سه روز ( و بعضى از مجتهدين [ 5 ] برآنند كه بايع نيز مخيّر است در اين سه روز اگر قيمت حيوان نيز حيوان باشد [ 6 ] « 2 » به دو شرط : اوّل : در عقد بيع شرط سقوط آن نكرده باشد ، چه با شرط سقوط ساقط مىشود .

--> [ 1 ] - اقوى عدم سقوط خيار است به موت احدهما . ( تويسركانى ) * اقوى عدم سقوط و انتقال به وارث است ، هر چند در مجلس نباشد مادام كه تفرّق ما بين جسد ميّت و ديگرى حاصل نشده است . ( دهكردى ، يزدى ) [ 2 ] اقوى ثبوت خيار است ، لكن عين بر نمىگردد ، بلكه بايد بعد از فسخ عوض آن‌را بدهد و همچنين در صورت خريدن غلام نفس خود را . ( دهكردى ، يزدى ) [ 3 ] به اين‌كه متولّى طرفين عقد باشد . ( يزدى ) [ 4 ] اقوى ثبوت خيار است از براى پدر . ( تويسركانى ) [ 5 ] اين قول قوى است . ( تويسركانى ) [ 6 ] قول آن بعض اقوى است ، بلكه هرگاه مبيع غير حيوان و ثمن حيوان باشد از براى بايع تنها خيار است تا سه روز . ( يزدى ) ( 1 ) شيخ طوسى ، مبسوط 2 : 78 . علّامه حلّى ، تحرير 2 : 284 ومختلف 5 : 64 . ابن برّاج ، مهذّب 1 : 353 . ( 2 ) شهيد ثانى ، مسالك 3 : 200 . علّامه ، تذكره 11 : 37 . شهيد اوّل ، دروس 3 : 272 .